Gepost op

MFBfreaks bezoeken Historische Philips Producten

stichting historische philips productenOp zaterdag 12 oktober maakte een delegatie van 30 MFBfreaks een uitstapje naar het museum van de Stichting tot behoud van historische Philips producten in Eindhoven. Deze stichting is in 1991 opgericht ter ere van het honderdjarige bestaan van Philips en heeft als doel het verwerven, restaureren en beheren van een representatieve collectie van Philips producten. De collectie van de stichting is zeer gevarieerd en bevat producten uit alle productietakken van Philips. Inmiddels is het museum van de stichting al ruim 10 jaar gevestigd aan de Looyenbeemd 24 op industrieterrein De Hurk. Dankzij de inspanningen van forumlid én museumvrijwilliger Bert Miermans werd speciaal voor MFBfreaks een groepsrondleiding georganiseerd. Na afloop werden door het museum enkele MFB boxen verloot onder de aanwezigen, die deze dan voor een zeer gering bedrag mochten kopen. Na het museumbezoek vond op de parkeerplaats nog een mini-kofferbakmarkt plaats, waarbij meegenomen spullen van eigenaar konden wisselen. Aansluitend volgde een heerlijke lunch op de landelijke locatie van de Philips Fruittuin alwaar uitgebreid kon worden nagepraat over het museumbezoek.



Het programma startte om 10.00 uur met een gezamelijke kop koffie in de museumkantine. Enkele MFBfreaks arriveerden wat later omdat ze, zo bleek later, bij het verkeerde Philipsmuseum stonden. Kan gebeuren, natuurlijk! Uiteindelijk was de groep compleet; ook Piet Gouw had zich door de verkeersomleidingen geworsteld en kon de inleidende presentatie van museumvrijwilliger Jean Lorteije bijwonen. Deze korte presentatie gaf in vogelvlucht een goed beeld van de ontwikkelingen die Philips sinds de oprichting in 1891 heeft doorgemaakt en de manier waarop het bedrijf is uitgebreid en gegroeid.

IMG_4236 IMG_4239 IMG_4249 IMG_4255 IMG_4262
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Na de inleidende presentatie was het tijd voor een rondleiding door de collectie van het museum. Deze start met een indrukwekkende maquette van het dorpje Eindhoven anno 1891, toen Gerard en Frederik Philips het fabriekje aan de Emmasingel kochten en de productie van gloeilampen begon. Op deze maquette is goed te zien hoe klein Eindhoven toen nog was. De groei die deze regio in de daarop volgende 100 jaar zou doormaken, werd voor een zeer belangrijk deel veroorzaakt door de bedrijfsactiviteiten van Philips. Hele woonwijken werden gebouwd om de vele Philipsarbeiders te huisvesten en ook toeleveranciers vestigden zich in de buurt van het grote concern. Eindhoven groeide uit tot een echte industriestad. Detail: Philips schaalverlichtingslampje naast de bedieningskast van de maquette. Ook in een museum gaat wel eens iets stuk, natuurlijk. Na de maquette volgden enkele bijzondere stukken, namelijk de oude bestuurstafel van Philips en het bureau van Gerard Philips, volledig ingericht in oude stijl.

IMG_4253 IMG_4267 IMG_4269 IMG_4268 IMG_4271
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Geheel chronologisch correct vervolgt de museumroute zijn weg naar het eerste product van Philips; gloeilampen of breder gezegd: verlichting. Enkele grote vitrinekasten bevatten een deel van de grote diversiteit aan gloeilampen die Philips in de loop der jaren heeft geproduceerd. Enkele markante exemplaren zijn de enorme oranje ballonlampen waarmee de lantaarns op en rond het Binnenhof in Den Haag werden uitgerust tijdens het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernhard in 1937 en de grotendeels zwart geschilderde leeslampen uit de Tweede Wereldoorlog, waarin slechts een smal spleetje licht werd doorgelaten om bij te kunnen lezen. Ook industriële lampen maken deel uit van de collectie van het museum; denk bijvoorbeeld aan een vuurtorenlamp of een projectorlamp van maar liefst 20.000 Watt. Ook de in 1947 uitgevonden fluorescentielamp is in vele maten en kleuren vertegenwoordigd in de collectie.

IMG_4273 IMG_4274 IMG_4276 IMG_4277 IMG_4278
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Na de afdeling Verlichting gaan de museumbezoekers verder richting de volgende belangrijke tak in Philips-geschiedenis: radio. Een korte stop wordt gemaakt bij een originele Edison grammofoon met wasrol en een His Masters Voice exemplaar dat al met platen werkt. Beide machines verkeren in werkende staat en worden probleemloos gedemonstreerd. De eerste radio-ontvangers die we bekijken zijn allemaal bouwpakketten die gebouwd zijn met behulp van Philips onderdelen. Ook waren er al enkele fabrikanten (voornamelijk Brits) die kant en klare radio-ontvangers aanboden. De eerste Philips radio’s zouden pas rond 1927 verschijnen. In de loop van de jaren dertig zou Philips, dankzij eigen fabrieken, veel radiobehuizingen van Bakeliet (Philite) gaan vervaardigen.

IMG_4316 IMG_4279 IMG_4281 IMG_4282 IMG_4283
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Van de vóóroorlogse radio-ontvangers komen we langzaam in de jaren vijftig en zestig terecht; behuizingen van hout en bakeliet worden vervangen door materialen als plastic en chroom. Ook het kunstleer (Skai) doet zijn intrede in deze periode. Nieuwe producten komen op de markt – portables doen hun intrede. In deze “museumstraat” raakte ik even achterop bij de groep die werd rondgeleid door Jean en bleef met Piet Gouw hangen bij de Portables. “Die heb ik nog gemaakt, en die en die ook,” wist Piet te vertellen. Voordat hij betrokken raakte bij de Hi-Fi club, heeft Piet onder andere meegewerkt aan de ontwikkeling van diverse draagbare radiotoestellen bij Philips. Ook de plano’s, de beroemde buizentafelradio’s uit de jaren zestig, zijn oude bekenden voor Piet.

IMG_4285 IMG_4294 IMG_4295 IMG_4296 IMG_4297
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
En dan komen we langzaamaan op bekend terrein voor de meeste MFBfreaks; het einde van de jaren zestig en het begin van de jaren zeventig. Hi-Fi doet zijn intrede in compacte componenten. Er komen separate versterkers, tuners en platenspelers voor de consumentenmarkt; de eerste losse componenten komen van de RGT-groep maar zullen later door de Hi-fi afdeling worden ontwikkeld. We zien onder andere de GH919 versterker gecombineerd met de tuner GH927 en de boxen GL566; een schitterende set. Uiteraard is er ook aandacht voor Motional Feedback; een set 532 MFB’s die duidelijk niet bij elkaar horen zijn wel tijdscorrect gecombineerd met een 832 Quadrafonisch slagschip. Eén van de 532’s heeft een opvallende zwarte rand in plaats van de gebruikelijke chroomkleurige strip. Ik heb deze wel eens eerder gezien maar kan me niet meer herinneren waarvoor deze “speciale” uitvoering bedoeld was. Piet onderzoekt de box en kan er ook niet direct achter komen; wellicht wordt het mysterie nog eens opgehelderd. Een erg leuk detail is de opengewerkte MFB woofer die op display staat; dit is naar alle waarschijnlijkheid het exemplaar dat in de jaren zeventig werd gebruikt voor de folderfoto’s en andere tentoonstellingen. De doorsnede is schitterend gemaakt; alle onderdelen van de luidspreker zijn intact en de systematische opbouw is perfect te zien.

IMG_4299 IMG_4301 IMG_4303 IMG_4309 IMG_4312
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
De afdeling band- en cassetterecorders heeft een compleet eigen gangpad gekregen in het museum en dat mag ook wel! Tjonge, wat zijn er daar veel van gemaakt! Te beginnen met de draadrecorder en Tefifoon (beide geen Philips) die de voorloper waren van de latere machines die met magneetband werkten. Daarna het grote assortiment EL-machines van de Elektro-Akoestische afdeling van Philips, die ook de studio-apparatuur en luidsprekers ontwikkelde. Natuurlijk mag ook het topmodel, de N4520, niet ontbreken in de collectie. Helaas verder geen magnocontrollers maar dat is niet erg; daarvan heeft de gemiddelde MFBfreak er zoveel van in huis staan dat hij ze allemaal wel kent. Ook de Compact Cassette, die dit jaar 50 jaar bestaat, heeft een eigen afdeling gekregen; een uitgebreide opstelling met een groot aantal bijzondere cassettedecks en -recorders. In sneltreinvaart komt het gehele assortiment voorbij. De oer-cassetterecorder EL3300; de zwaar verchroomde N2400 en de zeldzame cassettewisselaar N2401 zijn uiteraard eye-catchers. Voor de compleetheid zijn ook enkele latere modellen aanwezig, waaronder het driekops deck N5758 dat perfect past bij de 19″ rackset x80 uit 1978.

IMG_4317 IMG_4321 IMG_4328 IMG_4329 IMG_4330
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hiermee is de audio-afdeling afgesloten en gaan we verder naar de overige Philips-producten. Wat bijvoorbeeld te denken van TV en video? Op beide gebieden heeft Philips in Nederland veel baanbrekende ontwikkelingen gedaan. De eerste televisie in Nederland? Een Philips. De eerste videocassetterecorder? Juist, Philips. En wie maakte de camera’s die in Studio Irene in Bussum stonden? Helemaal goed; Philips. Het museum heeft een aantal van de eerste Philips videobandrecorders in de tentoonstelling opgenomen (LDL1000 en LDL1002) en ook het Video2000 systeem (“het systeem van de toekomst, aldus wetenschapper Chriet Titulaer) is vertegenwoordigd. De echte liefhebbers missen natuurlijk de VCR machines zoals de N1500 en de N1700 maar je kunt nu eenmaal niet alles tegelijk neerzetten, ook niet in een museum.

IMG_4326 IMG_4332 IMG_4346 IMG_4369 IMG_4372
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Philips heeft altijd veel aandacht besteed aan amateur-electronica; voor zowel jong als oud werden vele leerzame boeken, boekjes, tijdschriften en bouwpakketten gepubliceerd. Educatie stond hoog in het vaandel bij het Eindhovense concern en dat blijkt ook wel uit het grote assortiment dat men in de loop der jaren op de markt bracht. Een greep uit de collectie: luidsprekerbouwpakketten. Tijdschrift Hobbyskoop. Zelfbouw mengpaneel in modulevorm, naar alle vrijheid door de bouwer te combineren. EE experimenteerdozen. De serie HF zelfbouwversterkers. En natuurlijk de Pionier radio-ontvanger in een kartonnen doosje. Vooral veel oudere MFBfreaks herinneren zich deze knutselpakketten nog als de dag van gisteren!

IMG_4339 IMG_4340 IMG_4341 IMG_4342 IMG_4347
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ook de medische wereld heeft altijd een grote aantrekkingskracht gehad op Philips. Samen met verlichting is het anno 2013 nog de enige branche die men met trots vertegenwoordigt; audio en video zijn inmiddels volledig afgestoten kwa ontwikkeling en productie. De productie van Röntgenbuizen startte rond 1920 omdat de Nederlandse markt na de eerste Wereldoorlog niet meer terecht kon bij Duitse leveranciers. Philips vergaarde in rap tempo veel kennis over Röntgenbuizen en, samen met radiobuizen waren dit de eerste “nieuwe” producten naast gloeilampen. De Metalix en Rotalix waren de eerste Philips Röntgenbuizen en steeds kwamen er betere modellen. Later ging Philips ook electronenmicroscopen bouwen en in het museum staat zelfs een schaalmodel van een Philips MRI scanner.

IMG_4358 IMG_4360 IMG_4363 IMG_4365 IMG_4367
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uiteraard was ook het ultieme Philips muziekinstrument, de Philicorda, ruim vertegenwoordigd in het museum. Diverse MFBfreaks wisten de toestellen enige muzikale klanken te ontlokken en forumlid JohanD bracht zelfs een bewonderenswaardige uitvoering van Bachs Toccata e Fuga ten gehore. Na de museumrondleiding was het tijd voor de voorgenomen verloting van MFB boxen uit het museumarchief. De loten waren voor aanvang van de rondleiding verzameld en de winnaars werden nu bekend gemaakt. Alle MFB boxen hebben een nieuw tehuis gevonden bij de MFBfreaks en er werd zelfs nog een extra prijs verloot; een LP die werd uitgebracht ter ere van 50 jaar Philips personeelswinkels.

IMG_4252 IMG_4355 IMG_4383IMG_4395 IMG_4398
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hiermee was de tocht door het museum ten einde gekomen; zowel Bert en zijn vrouw Linda als ook Jean werden hartelijk bedankt voor hun fantastische inzet en informatieve rondleiding. Alle MFBfreaks vonden het een enorm leuke ervaring om zoveel Philips moois bij elkaar te zien. Na afloop van de museumtocht was er op de parkeerplaats van het museum gelegenheid voor een kleine kofferbakmarkt – meegenomen spullen konden uitgewisseld worden tussen aanwezige MFBfreaks en verplaatsten van de ene kofferbak naar de andere. Dit was allemaal vrij vlot geregeld en het grootste deel van de groep ging mee naar een zeer gezellige locatie voor een gezamenlijke lunch; de Philips Fruittuin, waar heerlijke pannenkoeken, uitsmijters en ander lekkers werden geserveerd.

IMG_4405 IMG_4406 IMG_4407 IMG_4408 IMG_4410
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Deze “MFBfreaks.com Excursie” was een groot succes. Het was een erg gezellige dag; niet alleen interessant maar ook leuk om elkaar weer te zien en te spreken. Er gaan al geluiden op voor een volgende “excursie”!

Alle MFBfreaks en in het bijzonder Bert Miermans, de Stichting tot behoud van historische Philips producten en de Philips Fruittuin, heel hartelijk bedankt!