Tandwielen vervangen N2554, N5846 en anderen

Niet alleen onze MFB boxen vertonen bekende en onbekende storingen, maar ook de apparatuur er omheen heeft van tijd tot tijd zijn nukken. Een bekende en beruchte klacht wordt in dit artikel besproken, inclusief oplossing. Jawel, we spreken hier over de afgebroken tandwielen in het loopwerk van de volgende Philips cassettedecks:

N2552, N2554, N5756, N5758 en N5846.

De volgende Aristona en Erres varianten hebben hetzelfde loopwerk en dus hetzelfde probleem:

SR3630 en SR3780.

De symptomen waaraan deze decks te herkennen zijn, bestaan uit het niet willen afspelen en/of niet willen terug- of vooruit spoelen. Wanneer de betreffende functietoets wordt gekozen, zal het deck hooguit een klik laten horen waarmee de aandrukrol omhoog wordt getrokken, maar de band begint niet te lopen. Ook kan het zijn dat het deck een ratelend geluid maakt. Een deck dat in eerste instantie probleemloos heeft gewerkt, kan tijdens het afspelen of spoelen ineens met een hoop lawaai tot stilstand komen.

De oorzaak van deze ellende vinden we in twee tandwielen in het loopwerk van het cassettedeck. Deze tandwielen zijn gemaakt van een oranje-geel veerkrachtig kunststof en dienen ervoor om de beweging van de motoren in het loopwerk over te brengen op de spoelschoteltjes van het deck. In dit loopwerk zitten namelijk geen snaren, waardoor de overbrenging van bewegingen uitsluitend op deze manier kan plaatsvinden. Door deze bijzondere methode van aandrijving is er direct contact tussen alle mechanische en bewegende delen, waardoor dreun (rumble) een belangrijk gevaar vormt. Waar snaren de mechanische dreun zouden opvangen en alleen de beweging overbrengen, is dit met harde plastic en metalen onderdelen niet het geval. Om dit probleem te voorkomen heeft men ervoor gekozen om de tandwielen van een veerkrachtig materiaal te maken en zo eventuele dreun te kunnen opvangen. Dit materiaal is na verloop van jaren verzwakt en bros geworden en hierdoor kunnen bij plotselinge bewegingen spontaan tandjes van het tandwiel afbreken. En daar zijn we dan; de tandjes breken af, het loopwerk loopt niet meer en het deck is onbruikbaar. De enige oplossing is het vervangen van de tandwielen.

De oplossing, het vervangen van deze tandwielen, is niet heel ingewikkeld. Wel moet het hele loopwerk ervoor uit elkaar worden gehaald en dat is een klusje waar je even je aandacht bij moet houden. De methode die we hiervoor hanteren is beslist niet per definitie de enige juiste methode, maar wel een die voor ons handig en effectief is gebleken.

In elk geval heb je een stel tandwieltjes nodig, die koop je natuurlijk in de webshop.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

We beginnen met het open schroeven van het deck. De kap moet eraf en het loopwerk moet uit het cassettedeck gehaald worden. Afhankelijk van welk model je onder handen hebt, is het mogelijk dat je even wat printplaten achter het loopwerk moet weghalen om het loopwerk goed te kunnen verwijderen.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

We kunnen direct zien dat het loopwerk een los blok is dat eenvoudig verwijderd kan worden. Daarvoor is echter nu nog te weinig ruimte; we moeten eerst de printplaten weghalen die achter het loopwerk zitten. Hiervoor maken we eerst de brug los die de printplaten op hun plaats houdt.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Nu kunnen we eenvoudig de printplaten uit de connectoren trekken en aan de kant leggen.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ook de stekker met kabels van het loopwerk moet los en vergeet de tellersnaar niet, die moet er ook af.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Het loopwerk zit aan de bovenkant op twee plaatsen vast. Draai de twee schroefjes los die de beugeltjes met rubbertjes op hun plaats houden.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Nu is het loopwerk helemaal los en kun je het uit het deck tillen, dit doe je met een kantelbeweging naar achteren toe. Het loopwerk staat op de bodem ook in twee rubberen voetjes, die blijven soms aan het loopwerk hangen als je het optilt. Niet kwijtraken! Zo, het loopwerk is eruit. Zet de rest van het deck maar gerust aan de kant, dit gaan we voorlopig niet meer nodig hebben.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
We leggen het loopwerk met de achterkant naar boven neer. Om bij de tandwielen te komen moeten er eerst wat zaken aan de kant, want zo kunnen we er niet bij. We beginnen met het demonteren van de tachogeregelde toonasmotor. Die zit met vier schroeven rondom vast en die moeten alle vier los. Ook het lichtsluisje bovenaan, bestaande uit een printplaatje met twee LED’s, moet even losgeschroefd worden.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Het volgende onderdeel dat even los moet, is het vliegwiel waarmee de beweging van de loopwerkmotor door de enige aanwezige snaar wordt overgebracht op het loopwerk. Dit vliegwiel wordt op zijn as vergrendeld met een plastic borgringetje. Door dit ringetje met een tangetje een beetje bij elkaar te knijpen kun je het gemakkelijk losmaken. Kijk uit dat het niet door de kamer schiet, want voor je het weet lig je op je knieën over de vloer te turen!

Na het vliegwiel moet ook het wiel van de lichtsluis verwijderd worden. Dit wiel kun je helaas niet zomaar van de as trekken, en het moet dus met as en al uit het loopwerk verwijderd worden. Omdat de as van dit wiel aan de voorkant vergrendeld is, moet eerst het laadmechanisme met klepje aan de voorkant eraf.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Verwijder aan de rechterkant van het loopwerk het veertje dat het laadmechanisme en het loopwerk met elkaar verbindt en verwijder ook het borgringetje waarmee het laadmechanisme op het asje gehouden wordt. Aan de linkerkant zit geen borgringetje, daar hoef je niets te verwijderen. Schuif nu het laadmechanisme naar rechts van de asjes af.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Nu het laadmechanisme eraf is, moet het achterpaneeltje nog even losgeschroefd worden. Dat zijn maar twee schroefjes.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

De allerlaatste stap voordat we verder kunnen is het verwijderen van het kleine veertje waarmee het eject-mechanisme terugveert na bediening. Dit zit precies vóór het asje van het lichtsluiswiel.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Nu kunnen we eindelijk bij het borgringetje waarmee de as van het lichtsluiswiel vast zit. Losmaken op de bekende manier en je trekt aan de achterkant het wiel en de as er zo uit. Dat viel uiteindelijk mee, toch? Eindelijk, de tandwielen die we willen vervangen zijn vrij toegankelijk!


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Bij het verwijderen van de oranje tandwielen zul je merken dat ze zacht en broos zijn, ze zullen in stukken breken en uiteindelijk blijft alleen het metalen asje nog om de as zitten, met wat restjes kunststof wellicht. Toch moet alles eraf! Dit asje zit vrij stevig op de as maar je kunt het er toch voorzichtig met wat kracht af wippen met behulp van een flinke platte schroevendraaier. Een klein poelietrekkertje zou ideaal zijn dus heb je die, gebruik hem dan vooral.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Als de asjes leeg en schoon zijn, kun je de nieuwe wieltjes erop drukken. Let op; de tandwieltjes zijn verschillend! Er is klein en een iets groter wieltje. Het kleine wieltje zit het dichtst bij de plaats waar we het lichtsluiswiel verwijderd hebben. Dit kleine tandwiel zit met de uitstulping naar beneden op de as gedrukt. Bij het aandrukken van het wieltje op de as moet je de as aan de voorkant tegenhouden, gebruik hier iets hards voor want je vinger zal die strijd op termijn verliezen. Dit tandwiel moet zover op de as worden gedrukt tot het asje nét NIET boven het tandwiel uitkomt. Het tweede tandwiel is het rechter tandwiel en dit zit met de uitstulping naar je toe op de as gedrukt. Ook hier geldt dat je het asje aan de voorkant moet tegenhouden terwijl je het tandwiel erop drukt. Bij dit tweede tandwiel moet je het wiel zover doordrukken tot het asje ongeveer 1mm boven het wieltje uitsteekt.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Als je van bovenaf in het loopwerk kijkt, kun je snel zien of de positie van de tandwielen op de as correct is. Wanneer alles goed lijkt te zitten, kan het hele spul weer in elkaar worden gezet. Begin met het terugzetten van het lichtsluiswiel en vergeet dan vooral dat kleine veertje van het eject-systeem niet! Vervolgens het achterplaatje van het laadmechanisme weer vastschroeven en het laadmechanisme weer op zijn plek. Denk ook hier weer aan het veertje en de borgring. Nu kan aan de achterkant het doorzichtige vliegwiel weer op zijn plek, wederom aandacht voor de borgring. Als laatste monteer je de toonasmotor en het lichtsluisje weer op de plaats waar ze horen.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

De afgebroken tandjes van de oude wieltjes vind je vast wel ergens op de bodem van het deck terug; veeg maar op want ook die zijn nu geschiedenis! Het loopwerk kan weer in het deck geplaatst worden, dit kan even wat friemelwerk zijn. De rubber blokjes waarin het loopwerk op de bodem rust hebben namelijk de vervelende eigenschap om telkens los te gaan of scheef te gaan zitten. Geduld is een schone zaak!


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Voor het schrijven van dit artikel zijn drie Philips cassettedecks als proefkonijnen gebruikt en alledrie de reparaties zijn zonder problemen verlopen. Mijn dank gaat uit naar forumlid Raicho voor de gastvrijheid en het beschikbaar stellen van zijn cassettedecks. Ook forumlid Free Bird hartelijk dank voor het beschikbaar stellen voor jouw cassettedeck!