Restauratie 22AH572 voorversterker

In dit artikel gaan we zien hoe de restauratie van een Philips 22AH572 High Fidelity Laboratories voorversterker en een Philips 22AH578 High Fidelity Laboratories eindversterker worden uitgevoerd. Vooraf een stukje geschiedenis over de Amerikaanse Philips divisie.

North American Philips Company.

De 22AH572 voorversterker maakt deel uit van de beroemde Hifi Laboratories Series, ontwikkeld en gebouwd in de Verenigde Staten. De Philips “High Fidelity Laboratories” waren in feite de voormalige Magnavox fabriek in Fort Wayne, Indianapolis. In 1974 kocht de North American Philips Company onder leiding van Wybo Semmelink de gehele consumentenelektronica-afdeling van elektronicagigant Magnavox (“geweldige stem” in het Latijn). Magnavox was opgericht in 1917 en was een grote speler op de Amerikaanse markt. Er werd niet alleen consumentenelektronica gebouwd, maar men hield zich ook bezig met defensie-apparatuur en ruimtevaart. De eerste spelcomputer Odyssee werd in 1972 door Magnavox ontwikkeld en in 1974 door Philips “geadopteerd” als Videopac. Overige Videopac modellen zijn overigens in Frankrijk ontwikkeld, maar dat terzijde.

High Fidelity Laboratories.

De Noord-Amerikaanse Philips-fabrieken hebben een behoorlijk aantal degelijke High Fidelity apparaten geproduceerd. Een groot aantal daarvan heeft de Nederlandse markt nooit gezien, maar één serie werd ook in ons eigen land verkocht. Het gaat om de eindversterker 22AH578, de voorversterker 22AH572 en de tuner 22AH673. Zoals uit het typenummer blijkt, zijn alledrie de apparaten in 1977 ontworpen en we weten zelfs door wie! De tuner komt van de hand van Joe Nicolosi; de voorversterker is ontworpen door Don McConnell en de eindversterker is een product van Earl Rapp. Met de laatste heb ik momenteel e-mail correspondentie en alhoewel deze 73-jarige heer alle documentatie enige jaren geleden heeft weggegooid, is hij zeer bereid om alle vragen omtrent “zijn” ontwerp te beantwoorden.

Restauratie 22AH572.

Op deze pagina wordt de restauratie van een 22AH572 voorversterker beschreven. Deze voorversterker is modulair opgebouwd; alle kernfuncties hebben een eigen printplaat. De printplaten in het bovenste en onderste deel van de behuizing zijn door middel van steek-connectoren met elkaar verbonden. In het bovenste deel van de behuizing is geen stukje draad te vinden; onderin zitten enkele nette kabelbomen waarmee alles met elkaar verbonden is. Het lijkt bovenin dus een lege bak, maar de rest bevindt zich allemaal onderin de kast.

IMG_2538IMG_2552 IMG_2553 IMG_2555  

 

 

 

 

De 22AH572 is een voorversterker die enorm profiteert van een complete elko-revisie. Niet alleen bevinden zich maar liefst 84 elko’s in het apparaat; velen hiervan zitten direct in de signaalweg en beïnvloeden het geluid dus behoorlijk. Op het stukje schema hieronder is te zien dat alleen in de volumeregeling er maar liefst zeven elko’s per kanaal in de signaalweg zitten. En dan heb ik het nog niet over de toonregeling en andere modules. De 22AH572 was destijds al bedoeld als een bijzonder hoogwaardig toestel en dat is ook duidelijk te zien aan de componentkeuze. Alle kleine signaal-elko’s in dit toestel zijn van het merk Nichicon; een A-merk fabrikant van hoogwaardige elko’s met diverse zeer goede series die speciaal voor audio-toepassingen bedoeld zijn. In andere 572’s kom ik ook wel Nippon Chemicon tegen; eveneens goede kwaliteit maar inmiddels net zo oud. Na 35 jaar zijn ook topkwaliteit componenten wel toe aan vervanging dus ze gaan er allemaal uit. Oude, versleten elko’s klinken donkerder, minder dynamisch en veel minder gedetailleerd. Door de elko’s te vervangen zal het geluid weer duidelijk mooier, schoner, frisser, helderder, opener, transparant, gedetailleerd en soepeler klinken. Er valt als het ware een “waas” voor het geluid weg en de dynamiek en plaatsing zijn stukken beter. Dat treft, want voor alle elko revisies heb ik standaard de Nichicon Fine Gold serie in huis! Voor wie zijn eigen 22AH572 wil gaan restaureren is in de webshop een compleet elco-pakket voor de 22AH572 beschikbaar.

ah572 IMG_2540 IMG_2544 IMG_2554                    

 

 

 

 

Het is erg prettig werken aan de 22AH572, je kunt de printplaten er eenvoudig één voor één uit halen om de elko’s te vervangen. De printplaten zijn heel erg netjes afgewerkt met een silkscreen (belettering) aan zowel de voor- als de achterkant. De componenten zijn ruim gepositioneerd en niet dicht op elkaar gepakt. Omdat moderne elko’s vaak kleiner zijn dan hun 35 jaar oude voorgangers, is het mogelijk om elko’s met een hogere werkspanning toe te passen bij de restauratie. Een 47uF 35V elko kan probleemloos vervangen worden door een 47uF 50V exemplaar. Het voordeel hiervan is dat elko’s met een hogere werkspanning vaak een lagere inwendige weerstand (ESR) hebben dan hun broertjes met een lagere werkspanning. Dit zorgt voor minder verlies in de elko en dus een betere geluidskwaliteit.

IMG_2542 IMG_2543 IMG_2548 IMG_2550                    

 

 

 

 

Op de foto’s hierboven zijn enkele modules te zien met oude en vervolgens met nieuwe elko’s. Dat glimt mooi! Het belangrijkste is echter de geluidskwaliteit, die gaat ook met sprongen vooruit. Op de twee linker foto’s zien we de hoofdtelefoonversterker en de rechter foto’s laten de module zien waarop volumeregeling en balans zijn ondergebracht. Tevens zijn hier de low en high filters en de loudnesschakeling ondergebracht.

IMG_2554 IMG_2557 IMG_2558 IMG_2559                    

 

 

 

 

Hierboven is de ingangsprint te zien, voor en na behandeling. Op deze print komen alle signalen van aangesloten bronnen binnen en deze worden richting de bronkeuzeschakelaars gestuurd. Tevens bevindt zich hier de dubbele phono-voorversterker met RIAA correctiefilters. De AH572 heeft twee aansluitingen voor platenspelers en deze hebben een regelbaar ingangsniveau. En nu dus ook allemaal mooie nieuwe elko’s!

IMG_2562 IMG_2563 IMG_2564                    

 

 

 

 

Tenslotte worden ook de elko’s in de voeding vervangen. Op de printplaat is duidelijk de aparte transformator te zien die de versterker in stand-by van stroom voorziet. Bij inschakelen door middel van de tiptoets op het front wordt het relais op de print geschakeld en wordt de hoofdtransformator, bovenin de behuizing, ingeschakeld.

Na de printplaten met elco’s zijn de schakelaars aan de beurt. De 22AH572 voorversterker bevat diverse meerstappen draaischakelaars, onder andere voor het selecteren van de bron, de weergavemodus en tape monitor en dubbing mogelijkheden. De contacten van deze draaischakelaars zijn in de loop der jaren flink aangeslagen en worden dus meteen schoon gemaakt. Hiervoor worden de printjes met de schakelaars uit het apparaat gehaald en vervolgens gedemonteerd. Zo kun je makkelijk bij de contacten om ze te reinigen. Na het reinigen worden de contacten van een beetje contactolie voorzien zodat ze beschermd blijven tegen vocht en oxidatie in de toekomst.

IMG_8215 IMG_8220 IMG_8221

 

 

 

 

 

Nadat alle printplaten van nieuwe elco’s zijn voorzien en de schakelaars zijn gereinigd, worden de steekverbindingen in de behuizing van de 22AH572 gereinigd. Op deze steekverbindingen worden de printplaten straks weer teruggeplaatst. De steekconnectoren verbinden de diverse printplaten aan de boven- en onderkant van het frame met elkaar, soms direct en soms door middel van kabelverbindingen. In de loop der jaren zijn de pennen van deze connectoren vervuild geraakt, wat slecht contact tot gevolg kan hebben. De pennen worden daarom met een schuurpapiertje aan beide kanten schoon geschuurd, zodat het contact met de printconnectors weer optimaal is. Na terugplaatsing van de printen worden de contacten van een beetje contactolie voorzien en even op en neer bewogen voor goede verdeling hiervan.

IMG_8222

IMG_8223

IMG_8164

IMG_8163

 

 

 

 

 

We zijn er bijna! Van de vele gloeilampjes die de venstertjes in het front verlichten, zijn er diverse kapot. Gelukkig zijn deze nog goed verkrijgbaar in de webshop, dus nieuwe zijn zo geplaatst. De gloeilampjes zitten allemaal bij elkaar op een grote printplaat. Deze zit met drie schroeven tegen het front van de 22AH572 voorversterker geschroefd. Wanneer de printplaat wordt los gehaald, kunnen de lampjes eenvoudig worden vervangen.

IMG_7982 IMG_7983IMG_7984IMG_2568

 

 

 

 

Wie minder waarde hecht aan het authentieke, gele licht van de gloeilampjes kan de gloeilampjes ook vervangen door felwitte LED lampjes. Deze zijn beschikbaar met dezelfde BA9s bajonet fitting als de gloeilampjes, waardoor ze direct uitwisselbaar zijn. De LED lampjes verbruiken 66% minder stroom dan de gloeilampjes, geven geen warmte af, gaan de komende tien jaar niet kapot en geven een mooi egaal, fel wit licht. Hieronder zie je wat het resultaat is met LED of gloeilampjes. In mijn zwarte 22AH5721 heb ik witte LED lampjes geplaatst omdat dit mooi afsteekt tegen het zwarte aluminium van het front. Deze keuze is natuurlijk heel persoonlijk. 

IMG_8460IMG_8463  IMG_8448 IMG_8447

 

 

 

 

Het laatste onderdeel van de restauratie bestaat uit het schoonmaken van de aanraakschakelaars aan de voorzijde van de 22AH572 voorversterker. Deze zijn altijd wel in meer of mindere mate geoxideerd, vervuild, donker geworden en zien er niet meer lekker uit. Met behulp van een fijn schuurpapiertje schuur ik bij alle schakelaars de twee aluminium stripjes weer mooi blank. Zo steken ze weer mooi af tegen de donkere achtergrond van de schakelaar en zien ze er weer netjes uit. Ook maken ze weer goed contact zonder ongewenste overgangsweerstand.

IMG_8226IMG_8225  IMG_8227 IMG_8469

 

 

 

 

Klaar!

Hiermee is de restauratie van de 22AH572 ten einde gekomen! Alhoewel, er is één puntje dat ik in de toekomst nog wil aanpakken en dat is de netspanningsselector. Zoals we in onze Europese Philips apparatuur de “spanningscarrousel” kennen, heeft Philips ook de 22AH572 geschikt gemaakt voor verschillende netspanningen. Dat gebeurt hier met een 9-polige MOLEX plug, waarin enkele draadbruggen zijn aangebracht. Deze is vervolgens voorzien van een laagje plastic was/rubber, waarvan de kleur vertelt voor welke netspanning deze bedraad is. In de meeste 22AH572 voorversterkers zul je een blauwe plug aantreffen, deze is voor 220V netspanning bedoeld. Ook in de 22AH673 tuner en 22AH578 eindversterker is deze toegepast. Maar gezien de langzaam oplopende netspanning in Europa (momenteel +/- 230V) willen we wellicht de apparatuur liever instellen op 240V om te hoge secundaire spanningen te voorkomen. Hiervoor zouden we “het rode plugje” nodig hebben volgens de Philips sticker, uiteraard met bijbehorende bedrading. Zodra ik deze geschikte plugjes heb gevonden, ga ik uiteraard de rode variant voor 240V netspanning namaken.

IMG_8461 IMG_8462 IMG_8464572selector